اطراف مریستم ،مریستم جانبی نامیده می شود که در زمان رشد رویشی از فعالیت دوره ای حلقه های بنیادی با تقسیمات مماسی و شعاعی سلول های حلقه های بنیادی افزایش پیدا می کنند که این سلول های اضافی حاصل از تقسیم بصورت توده های مریستمی بنان پریموردیوم های بعدی ایجاد می شود. در قسمت مرکزی سلول های پروکامبیوم موجود به بافت آوندی شامل آوند چوب (                  ) و آوند آبکش (                ) و کامبیوم توسعه پیدا می کند. مریستم پایه باعث بوجود آمدن اشعه مغزی و مغز می ششود. ساقه های تک لپه بطور کلی سراسر از بافت اولیه ساخته می شوندکه از مریستم انتهایی مشتق می شود و در ساقه های گراس ها ، دسته جات آوندی به یک حلقه محدود نمی شوند بلکه با فاصله  زیادی از همدیگر قرار گرفته اند . کامبیوم آوندی در دسته جات ساقه های تک لپه وجود ندارد. مناطق تونیکا و کرپوست از سه لایه 1L ،2L ،3L تشکیل شده اند. که لایه های 1L و2L بصورت آنتی کلینال Anti clinal و بصورت شعاعی تقسیم می شوند در حالی که در لایه های 3L تقسیم بصورت مماسی یا پری کلینال صورت می گیرد . ژن هایی که در بروز مریستم راس ساقه دخالت دارند عبارت اند از :  

ژن 1 Clv ( کالاوات 1)، 3Clv (کالاوات3)، WUS (ووسچل )،  STM(مریستم لس ) 

1.        ژن WUS  (ووسچل ) :در قسمت های زیر سلول ها ی بنیادی از ناحیه مرکزی قرار دارد. بیان این ژن از مرحله 16 سلولی پیش جنینی می باشد و عمل آن باعث بیان ژن  Clv (کالاوات ) می شود و در حقیقت باعث تحریک و تقسیم سلول های بنیادی و نیز حفظ ویژگی آن ها می شود.

 

2.        ژن 3Clv (کالاوات3) : از ناحیه مرکزی در بالای قسمت مر کزی (Organization Center ) قرار دارد و عمل آن جلوگیری از بیان ژن WUS (ووسچل ) و کاهش تکثیر سلول های ساقه وخود تقسیمی منفی در هورمون 3Clv  دارد و در صورت افزایش تقسیم سلول های بنیادی باعث کاهش فعالیت سلول ها می شود و در مرحله قلبی شکل تشکیل می شود.

 

3.        ژن STM (مریستم لس ) : در قسمت مرکزی و محیطی دیده می شود که این ژن برای تشکیل مریستم راس ساقه ضروری است و اگر در این ژن جهش ایجاد شود مریستم راس تشکیل نمی شود و همچنین باعث جلوگیری از تمایز زود راس اندام های محیطی می شود.

 

نکته :

مریستم راس ریشهRAM   : Root Apical Meristem

کلاهک : محافظت کننده ریشه ، ترشح مواد لزج برای حرکت آسان تر ریشه ،جذب آب و زمین گرایی ( شکافتن خاک )

منطقه مریستمی : منطقه ای که حداکثر تقسیم سلولی در آن صورت می گیرد.

لایه تارهای کشنده : سلول های اپیدرمی که طویل شده و به داخل خاک نفوذ می کنند و برای جذب آب و مواد غذایی بکار می روند.

پروتودرم : در ساقه تبدیل به اپیدرم ولی در ریشه تبدیل به تار های کشنده می شود.